drs. Hans Heijnen: Resultatitis versus gamification

In haar verslag over 2012/2013 geeft de onderwijsinspectie aan dat de motivatie van leerlingen in Nederland achterblijft t.o.v. het buitenland. Dit geldt ook voor het lees- en leerplezier. Ook zien de onderwijsinspecteurs dat in ruim 20 procent van de gevallen grote groepen leerlingen van het voortgezet onderwijs niet actief betrokken zijn bij de les. Motivatie stijgt als het persoonlijk wordt en ergens over gaat en daalt als het algemeen is en nergens over gaat. Dit in de ogen van de leerling wel te verstaan.

Mijn zoon Sander van 19 zit op 3 mbo van SintLucas in Eindhoven en doet Gamedesign. Ik sprak met hem over dit artikel in het kader van de ophanden zijnde studiedag op 12 juni met als thema ‘Resultatitis, de zin en onzin van de prestatiesturing’. ‘Gamification,’ was het eerste wat hij zei. ‘Wat bedoel je?’ vroeg ik licht onnozel. ‘Gamification is het antwoord op de ouderwetse manier waarop er in het onderwijs en daarbuiten op prestaties wordt gestuurd,’ zei hij quasinonchalant. Hij had meteen mijn volste aandacht! ‘Bij gamification gebruik je elementen en design uit de gamingindustrie om motivatie en betrokkenheid te bevorderen,’ ging hij verder.

Hoe werkt het dan?. Sturen op prestaties door er punten voor te geven werkt demotiverend. Als je een slecht punt scoort, voel je jezelf een loser. Als je een hoog punt scoort, kun je eigenlijk alleen maar slechter en ben je al snel een uitslover. Maar daarnaast zijn cijfers maar momentopnames en wordt de tijdsinspanning of de ervaring of kennis die je wel hebt opgedaan, niet meegenomen, nog afgezien van de subjectiviteit van het nakijken. Hoe stuur je op prestaties in gamification? In feite op dezelfde manier als in gamingvideo’s. Je scoort punten door iets te bereiken, iets te behalen of individueel of samen iets te doen. Hiervoor krijg je coins of ribbons of iets dergelijks. Je studietrimester is ingedeeld in een aantal levels die aansluiten bij de hele opleiding. Het maakt ook dat je veel meer gaat samenwerken en voortdurend elkaars verrichtingen en activiteiten ziet. Vervolgens opende Sander zijn YouTube-channel en liet me een hele rits filmpjes en documenten zien. Gamification gaat zeker een positieve bijdrage leveren aan het virus dat Resultatitis heet.

Dit korte filmpje geeft een goeie eerste indruk:

Piet van den Boer heeft er een duidelijk white paper over geschreven: http://www.slideshare.net/pvandenboer/whitepaper-introductie-in-gamification